Z badania wynika, \u017ce 71,4% ankietowanych nie mia\u0142o \u017cadnych problem\u00f3w z zapisaniem swojego dziecka do szko\u0142y niezw\u0142ocznie po przyje\u017adzie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Reszta, czyli 28,6%, mia\u0142a problemy z zapisaniem dziecka do szko\u0142y. W tej najcz\u0119stszym problemem by\u0142 brak znajomo\u015bci j\u0119zyka polskiego przez dzieci. Jednak nie powoduje to, \u017ce dziecko nie powinno rozpocz\u0105\u0107 nauki. Drugim powodem by\u0142a odmowa dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142 co do przyj\u0119cia dzieci cudzoziemskich w trakcie trwania roku szkolnego. Zdarzy\u0142 si\u0119 te\u017c przypadek, w kt\u00f3rym dyrektor szko\u0142y odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia, uzasadniaj\u0105c to brakiem miejsca dla jeszcze jednego ucznia. Niestety ankieta nasza tak\u017ce nie odpowiada na pytanie, jak du\u017cy procent dzieci cudzoziemskich przebywaj\u0105cych w Polsce w og\u00f3le nie jest uj\u0119ty w statystykach, poniewa\u017c nigdy dzieci te nie rozpocz\u0119\u0142y nauki w szkole. <\/p>\n\n\n\n
W ZWI\u0104ZKU Z TYM SKIEROWALI\u015aMY DO MINISTRA EDUKACJI I NAUKI PISMO, W KT\u00d3RYM PRZEDSTAWILI\u015aMY OPIS PROBLEMU \u0141\u0104CZNIE Z ANALIZ\u0104 AKT\u00d3W PRAWNYCH I PRAWDOPODOBN\u0104 PRZYCZYN\u0104 OBECNEGO STANU FAKTYCZNEGO W TYM ASPEKCIE.<\/h3>\n\n\n\n
Je\u017celi chodzi o dywagacje nad tym, czy dzieci cudzoziemskie podlegaj\u0105 prawu Rzeczypospolitej Polskiej, nale\u017cy si\u0119gn\u0105\u0107 do konstytucji. <\/p>\n\n\n\n
Art. 37 Kto znajduje si\u0119 pod w\u0142adz\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolno\u015bci i praw zapewnionych w Konstytucji. Wyj\u0105tki od tej zasady, odnosz\u0105ce si\u0119 do cudzoziemc\u00f3w, okre\u015bla ustawa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z tym, co do zasady, je\u017celi akt o randze ustawowej nie b\u0119dzie wyklucza\u0142 cudzoziemca, to przyj\u0105\u0107 nale\u017cy, \u017ce cudzoziemcowi nale\u017cy si\u0119 r\u00f3wne traktowanie i jak obywatelowi Rzeczypospolitej. <\/p>\n\n\n\n Dalej jednak nale\u017cy poruszy\u0107 Artyku\u0142 70:<\/p>\n\n\n\n Art. 70 1. Ka\u017cdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku \u017cycia jest obowi\u0105zkowa. Spos\u00f3b wykonywania obowi\u0105zku szkolnego okre\u015bla ustawa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Widzimy tutaj, \u017ce s\u0142owo ka\u017cdy<\/strong> dotyczy tak\u017ce cudzoziemca, wi\u0119c je\u017celi ka\u017cdy w tym cudzoziemiec ma prawo do nauki, nie powinni\u015bmy w \u017caden spos\u00f3b utrudnia\u0107 dotarcia do tej nauki, zapisania si\u0119 do szko\u0142y i rozpocz\u0119cia wykonywania obowi\u0105zku szkolnego. Kiedy jeste\u015bmy ju\u017c przy obowi\u0105zku, to drugie zdanie artyku\u0142u 70 w jeszcze mocniejszym stopniu zarysowuje konieczno\u015b\u0107 posy\u0142ania dzieci cudzoziemskich do polskich szk\u00f3\u0142. Nauka do uko\u0144czenia 18 roku \u017cycia jest obowi\u0105zkowa. Mowa tutaj o nauce, a nie o obowi\u0105zku szkolnym, poniewa\u017c w pewnym momencie mo\u017cna realizowa\u0107 nauk\u0119, chocia\u017cby w postaci przyuczenia do zawodu. Jednak\u017ce trzecie zdanie artyku\u0142u 70 ju\u017c jasno m\u00f3wi o obowi\u0105zku szkolnym i odnosi si\u0119 do ustawy.<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wn\u0105 ustaw\u0105, kt\u00f3ra odnosi si\u0119 do obowi\u0105zku szkolnego, jest ustawa z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo o\u015bwiatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59). <\/p>\n\n\n\n Art. 35 1. Nauka jest obowi\u0105zkowa do uko\u0144czenia 18. roku \u017cycia. 2. Obowi\u0105zek szkolny dziecka rozpoczyna si\u0119 z pocz\u0105tkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w kt\u00f3rym dziecko ko\u0144czy 7 lat, oraz trwa do uko\u0144czenia szko\u0142y podstawowej, nie d\u0142u\u017cej jednak ni\u017c do uko\u0144czenia 18. roku \u017cycia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przytoczony wy\u017cej artyku\u0142 precyzuje okres w \u017cyciu cz\u0142owieka, w kt\u00f3rym obowi\u0105zek nauki ma by\u0107 realizowany. Dzi\u0119ki czemu wiadomo, \u017ce ka\u017cde dziecko, niezale\u017cnie od posiadanego obywatelstwa, podlega obowi\u0105zkowi szkolnemu. Wa\u017cne s\u0105 jednak zasady, na podstawie kt\u00f3rych w\u0142a\u015bciwy organ administracji publicznej wie, \u017ce dana osoba podlega obowi\u0105zkowi szkolnemu. <\/p>\n\n\n\n To rodzice powinni dokona\u0107 zg\u0142oszenia dziecka do szko\u0142y, zadba\u0107 o ucz\u0119szczanie na zaj\u0119cia, a tak\u017ce zadba\u0107 o zapewnienie warunk\u00f3w przygotowania si\u0119 do szko\u0142y. Jednak\u017ce ustawodawca przewidzia\u0142, \u017ce mo\u017ce dochodzi\u0107 do niedope\u0142nienia na\u0142o\u017conych na rodzic\u00f3w obowi\u0105zk\u00f3w, dlatego wprowadzono w Prawie o\u015bwiatowym art. 41 w brzmieniu: <\/p>\n\n\n\n Art. 41 1. Dyrektorzy publicznych szk\u00f3\u0142 podstawowych kontroluj\u0105 spe\u0142nianie obowi\u0105zku szkolnego przez dzieci zamieszka\u0142e w obwodach tych szk\u00f3\u0142, a gmina kontroluje spe\u0142nianie obowi\u0105zku nauki przez m\u0142odzie\u017c zamieszka\u0142\u0105 na terenie tej gminy, w tym odpowiednio: 1) kontroluj\u0105 wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w art. 40 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105 z rodzicami w realizacji obowi\u0105zk\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w art. 40 ust. 1 pkt 3 i ust. 3; 2) prowadz\u0105 ewidencj\u0119 spe\u0142niania obowi\u0105zku szkolnego oraz obowi\u0105zku nauki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2. W\u00f3jt gminy (burmistrz, prezydent miasta) jest obowi\u0105zany przekazywa\u0107 dyrektorom publicznych szk\u00f3\u0142 podstawowych na obszarze gminy informacje o aktualnym stanie i zmianach w ewidencji dzieci i m\u0142odzie\u017cy w wieku 3-18 lat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z powy\u017cszego artyku\u0142u wynika, \u017ce bezpo\u015brednim podmiotem kontroluj\u0105cym jest dyrektor publicznej szko\u0142y, na obszarze obejmuj\u0105cym rejon danej szko\u0142y. Jednak\u017ce to w\u00f3jt gminy (w przypadku Wroc\u0142awia prezydent) przekazuje dyrektorom informacje o stanie ewidencji dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Na tej podstawie szko\u0142a powinna prowadzi\u0107 w\u0142asn\u0105 ksi\u0119g\u0119 ewidencji dzieci podlegaj\u0105cych obowi\u0105zkowi szkolnemu. Prowadzenie ksi\u0119gi uszczeg\u00f3\u0142awia Rozporz\u0105dzenie ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szko\u0142y i plac\u00f3wki dokumentacji przebiegu nauczania, dzia\u0142alno\u015bci wychowawczej i opieku\u0144czej oraz rodzaj\u00f3w tej dokumentacji z dnia 25 sierpnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1646). <\/p>\n\n\n\n \u00a73 1. Szko\u0142a podstawowa prowadzi ksi\u0119g\u0119 ewidencji dzieci podlegaj\u0105cych obowi\u0105zkowi rocznego przygotowania przedszkolnego i obowi\u0105zkowi szkolnemu zamieszka\u0142ych w obwodzie szko\u0142y. 2. Do ksi\u0119gi ewidencji, o kt\u00f3rej mowa w ust. 1, wpisuje si\u0119: 1) wed\u0142ug roku urodzenia: imi\u0119 (imiona) i nazwisko, dat\u0119 i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz miejsce zamieszkania dziecka, a tak\u017ce imiona i nazwiska rodzic\u00f3w oraz adresy ich zamieszkania, je\u017celi s\u0105 r\u00f3\u017cne od miejsca zamieszkania dziecka;[…] <\/strong><\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki przytoczonemu artyku\u0142owi dostrzec mo\u017cna, \u017ce rejestr dzieci, kt\u00f3re podlegaj\u0105 obowi\u0105zkowi szkolnemu, jest prowadzony na podstawie miejsca zamieszkania dziecka, a tak\u017ce na podstawie roku urodzenia. Rok urodzenia dziecka jest istotny, aby zweryfikowa\u0107 to, czy dziecko podlega ju\u017c pod obowi\u0105zek szkolny, czy te\u017c nie. Miejsce zamieszkania dziecka decyduje o tym, w kt\u00f3rym rejonie szko\u0142y dziecko zamieszkuje. Informacj\u0119 o urodzeniu uzyska\u0107 mo\u017cna poprzez odpis aktu urodzenia lub numer PESEL, informacja o zamieszkaniu natomiast pochodzi z rejestr\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w, czyli informacji o zameldowaniu. <\/p>\n\n\n\n Ustawodawca podszed\u0142 do kwestii zameldowania cudzoziemc\u00f3w i nadawania im numeru PESEL w ustawie z dnia 24 wrze\u015bnia 2010 r. o ewidencji ludno\u015bci (Dz.U. 2010 Nr 217, poz. 1427) w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy: <\/p>\n\n\n\n Art. 41 1. Cudzoziemiec b\u0119d\u0105cy obywatelem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Unii Europejskiej, obywatelem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) <\/strong>\u2013 strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej, przebywaj\u0105cy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowi\u0105zany zameldowa\u0107 si\u0119 w miejscu pobytu sta\u0142ego lub czasowego najp\u00f3\u017aniej w 30 dniu, licz\u0105c od dnia przybycia do tego miejsca.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2. Cz\u0142onek rodziny cudzoziemca, o kt\u00f3rym mowa w ust. 1, nieb\u0119d\u0105cy obywatelem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Unii Europejskiej, obywatelem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) <\/strong>\u2013 strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej, jest obowi\u0105zany zameldowa\u0107 si\u0119 w miejscu pobytu sta\u0142ego lub czasowego najp\u00f3\u017aniej w 30 dniu, licz\u0105c od dnia przybycia do tego miejsca.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 3. Cudzoziemiec niewymieniony w ust. 1 i 2, przebywaj\u0105cy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma obowi\u0105zek zameldowa\u0107 si\u0119 w miejscu pobytu sta\u0142ego lub czasowego najp\u00f3\u017aniej czwartego dnia, licz\u0105c od dnia przybycia do tego miejsca.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 4. Deklarowany przez cudzoziemca niewymienionego w ust. 1 i 2 okres pobytu czasowego pod okre\u015blonym adresem nie mo\u017ce przekroczy\u0107 okresu, w kt\u00f3rym cudzoziemiec ten mo\u017ce legalnie przebywa\u0107 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z dokumentem potwierdzaj\u0105cym jego prawo pobytu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na cudzoziemca na\u0142o\u017cono dosy\u0107 restrykcyjny obowi\u0105zek meldunkowy, przy dokonywaniu kt\u00f3rego organ nadaje cudzoziemcowi numer PESEL. Dzi\u0119ki dokonaniu obowi\u0105zku meldunkowego i otrzymaniu numeru PESEL dziecko b\u0119d\u0105ce cudzoziemcem jest umieszczane w rejonie danej szko\u0142y, a to czy jest w wieku, w kt\u00f3rym istnieje obowi\u0105zek szkolny, rozstrzygaj\u0105 dane z rejestru PESEL. Za nieprzestrzeganie obowi\u0105zku meldunkowego cudzoziemcowi grozi kara grzywny zgodnie z Kodeksem post\u0119powania w sprawach o wykroczenia.<\/p>\n\n\n\n Art. 59 1. Cudzoziemiec nieb\u0119d\u0105cy obywatelem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Unii Europejskiej, obywatelem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) \u2013 strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej, kt\u00f3ry nie dope\u0142nia ci\u0105\u017c\u0105cego na nim obowi\u0105zku meldunkowego, podlega karze grzywny. <\/strong><\/p>\n\n\n\n 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si\u0119 do cudzoziemca b\u0119d\u0105cego cz\u0142onkiem rodziny obywatela pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Unii Europejskiej, obywatela pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) \u2013 strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub obywatela Konfederacji Szwajcarskiej. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Art. 60 Post\u0119powania w sprawach, o kt\u00f3rych mowa w art. 59, prowadzi si\u0119 na podstawie przepis\u00f3w ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2019 r. poz. 1120 i 1123).<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jednak z samego Kodeksu wykrocze\u0144 (Dz.U. 1971 Nr 12, poz. 114; t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 821) wykre\u015blono art. 147, kt\u00f3ry to nak\u0142ada\u0142 kar\u0119 za nieprzestrzeganie obowi\u0105zku meldunkowego in genere. Spowodowa\u0142o to, \u017ce w obecnej sytuacji s\u0142u\u017cby uprawnione do kontrolowania obowi\u0105zku meldunkowego, b\u0142\u0119dnie, nie poczuwaj\u0105 si\u0119 do prowadzenia tej kontroli, chocia\u017c Kodeks post\u0119powania w sprawach o wykroczenia nak\u0142ada taki obowi\u0105zek.<\/p>\n\n\n\n Art. 17 \u00a71 Oskar\u017cycielem publicznym we wszystkich sprawach o wykroczenia jest Policja, chyba \u017ce ustawa stanowi inaczej. […]<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rozumiemy uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra zosta\u0142a na\u0142o\u017cona na Policj\u0119 w zwi\u0105zku z takim w\u0142a\u015bnie podzia\u0142em obowi\u0105zk\u00f3w. Dlatego te\u017c sugerujemy zmiany prawne, kt\u00f3re powinny zosta\u0107 wdro\u017cone w celu obj\u0119cia wszystkich dzieci cudzoziemskich realizacj\u0105 obowi\u0105zku nauki. Oczywi\u015bcie zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce aby lepiej pozna\u0107 problem z realizacj\u0105 braku szkolnego w\u015br\u00f3d dzieci cudzoziemskich, nale\u017cy przeprowadzi\u0107 wi\u0119cej bada\u0144 i zakrojonych na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. Jednak\u017ce nie nale\u017cy w \u017caden spos\u00f3b pozostawi\u0107 tej sprawy bez odpowiedzi i przynajmniej pr\u00f3by naprawy obecnego stanu. Bowiem do Instytutu Praw Migrant\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 coraz to nowi cudzoziemcy potwierdzaj\u0105cy istnienie tego problemu. Najwa\u017cniejsza rzecz <\/strong>\u2013 procedura przyjmowania dzieci cudzoziemskich do szk\u00f3\u0142<\/strong>. Jest ona niejasna i powoduje, \u017ce dyrektorzy szk\u00f3\u0142 przepe\u0142nionych pi\u0119trz\u0105 trudno\u015bci w przyj\u0119ciu dzieci do szk\u00f3\u0142, najcz\u0119\u015bciej poprzez wymogi dostarczania kolejnych dokument\u00f3w, niekoniecznie mo\u017cliwych do zdobycia przez opiekun\u00f3w dziecka. Koniecznym jest rozpatrzenie dw\u00f3ch przypadk\u00f3w, procedury przyj\u0119cia dziecka w przypadku kiedy dziecko przebywa jeszcze poza terytorium RP, a tak\u017ce sytuacja kiedy dziecko przebywa ju\u017c w RP. <\/p>\n\n\n\n Przy procedurze o\u015bwiadczeniowej, pracodawca powierzaj\u0105cy prac\u0119 cudzoziemcowi jest obowi\u0105zany, w okresie 7 dni poinformowa\u0107 w\u0142a\u015bciwy Powiatowy Urz\u0105d Pracy o podj\u0119ciu lub niepodj\u0119ciu przez cudzoziemca pracy. By\u0107 mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby analogiczny przepis wprowadzi\u0107 w sytuacji realizacji obowi\u0105zku szkolnego przez dzieci cudzoziemskie. W sytuacji, w kt\u00f3rej dziecko cudzoziemskie przekracza\u0142oby granic\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej, rodzic lub opiekun prawny powinien zadeklarowa\u0107, na obszarze kt\u00f3rej gminy dziecko b\u0119dzie kontynuowa\u0142o nauk\u0119. W zwi\u0105zku z tym spowodowa\u0142oby to konieczno\u015b\u0107 stworzenia rejestru cudzoziemc\u00f3w podlegaj\u0105cych obowi\u0105zkowi nauki w Polsce i na podstawie tego rejestru mo\u017cna by sprawdza\u0107, w terminie 30 dni od przekroczenia granicy, czy dane dziecko podj\u0119\u0142o nauk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie powy\u017csze rozwi\u0105zanie dodaje obowi\u0105zk\u00f3w Stra\u017cy Granicznej, a by\u0107 mo\u017ce nawet przekracza to zakres zada\u0144 ustawowo wyznaczonych. Propozycj\u0105 mog\u0142oby by\u0107 sk\u0142adanie o\u015bwiadczenia przez opiekuna prawnego dziecka o celu wjazdu na terytorium RP przez to dziecko, pod sankcj\u0105 odpowiedzialno\u015bci karnej. W takim przypadku Stra\u017c Graniczna jedynie odbiera\u0142aby o\u015bwiadczenia od cudzoziemc\u00f3w, natomiast to czy zrealizowano zobowi\u0105zanie, o kt\u00f3rym mowa w o\u015bwiadczeniu, by\u0142oby obowi\u0105zkiem Policji. <\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119kszym niebezpiecze\u0144stwem b\u0119dzie to, \u017ce do Polski b\u0119d\u0105 przyje\u017cd\u017ca\u0107 dzieci w wieku nastoletnim i w zwi\u0105zku z tym, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy w Polsce jest ju\u017c od 15 roku \u017cycia, to mog\u0105 nie uko\u0144czy\u0107 nawet szko\u0142y podstawowej. To by rzutowa\u0142o na ich przysz\u0142o\u015bci, miejscu pracy, zarobkach a co za tym idzie warunkach mieszkaniowych. Je\u017celi pojawi\u0142aby si\u0119 znacz\u0105ca grupa takich os\u00f3b to istnieje niebezpiecze\u0144stwo gettoizacji, a tak\u017ce niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce stan\u0105 si\u0119 te osoby dysfunkcyjne spo\u0142ecznie. Jednak mog\u0105 oni przebywa\u0107 w Polsce tak d\u0142ugo, \u017ce otrzymaj\u0105 ju\u017c obywatelstwo Rzeczypospolitej, a wtedy nie b\u0119dzie to problem cudzoziemski, ale problem Polski. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" The Institute of Migrants’ Rights at Foundation Ukraina, together with the Foundation PTACH, has been investigating the implementation of compulsory education by foreign children in Poland for over half a year. We would like to draw your attention to the problem of the difficulty of the compulsory education implementation by foreign children. As well as…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1754,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[30,1],"tags":[],"class_list":["post-250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja","category-instytut-praw-migrantow"],"yoast_head":"\n![\"education\"](\"https:\/\/instytutpm.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/education.png\")
<\/figure>\n\n\n\nPowinno\u015b\u0107 przestrzegania obowi\u0105zku szkolnego ci\u0105\u017cy na rodzicach dziecka.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Rzeczpospolita Polska powinna zadba\u0107 o wykszta\u0142cenie wszystkich dzieci podlegaj\u0105cych jej prawu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n